Όλα τα έγγραφα που χρειάζεται ο Διευθυντής μιας σχολικής μονάδας πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του συναδέλφου Δημήτρη Ανδρίκου:
http://users.pel.sch.gr/dimandrik/defteri_oliki_1.htm
Μπορείτε να “κατεβάσετε” κάθε ένα αρχείο στον υπολογιστή σας, να το αποθηκεύσετε σαν φόρμα εγγράφου και να συμπληρώνετε κάθε φορά τα στοιχεία που χρειάζονται (ονόματα, δ/νσεις, ποσά κλπ). Εναλλακτικά, μπορείτε νατα τυπώσετε και να τα συμπληρώνετε με το χέρι.
ΜΕΤΑΓΡΑΦΗ: ''ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ''
Κυριακή 10 Μαΐου 2009
Πέμπτη 7 Μαΐου 2009
ΑΡΙΣΤΕΡΟΧΕΙΡΙΑ
Ένας στους 10 ανθρώπους είναι αριστερόχειρας, ενώ οι άνδρες έχουν μιάμιση φορά περισσότερες πιθανότητες να είναι αριστερόχειρες από ότι οι γυναίκες. Υπάρχουν πολλές θεωρίες σχετικά με τα αίτια της αριστεροχειρίας. Αυτή που μάλλον επικρατεί είναι εκείνη που λέει πως είναι θέμα γονιδίων. Ο λόγος δηλαδή που κάποιοι από εμάς είναι αριστερόχειρες ενώ κάποιοι άλλοι δεξιόχειρες είναι ο ίδιος για τον οποίο κάποιοι από εμάς έχουν πράσινα μάτια ενώ κάποιοι άλλοι καστανά.
Τι κάνουν όμως οι αριστερόχειρες που τους ξεχωρίζει από τους δεξιόχειρες; Μεταξύ άλλων, τους ξεχωρίζει η προτίμησή τους να χρησιμοποιούν το αριστερό χέρι για διάφορες δραστηριότητες (να πιάνουν, να δείχνουν, να πετούν πράγματα κλπ). Για δραστηριότητες που απαιτείται ιδιαίτερη "επιδεξιότητα" (αναρωτηθήκατε ποτέ από πού προήλθε αυτή η λέξη;) ένας αριστερόχειρας προτιμά να χρησιμοποιήσει το αριστερό του χέρι γιατί του έρχεται πιο βολικό, πιο φυσικό. Το ίδιο ισχύει και με άλλα μέλη του σώματος. Έτσι έχουμε ποδοσφαιριστές που προτιμούν να σουτάρουν με το αριστερό πόδι, ενώ κάποιοι δείχνουν προτίμηση στη χρήση του αριστερού ματιού σε τηλεσκόπια, φωτογραφικές μηχανές κλπ.
Το να είναι κανείς αριστερόχειρας σημαίνει πως ο δεξιός λοβός του εγκεφάλου του "υπερισχύει" έναντι του αριστερού. Και αυτό γιατί το σώμα μας δέχεται εντολές από τον εγκέφαλο "χιαστί", δηλαδή η δεξιά πλευρά του σώματος από το αριστερό ημισφαίριο ενώ η αριστερή πλευρά του σώματος από το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου. Μελέτες έχουν δείξει ότι η προτίμηση προς το αριστερό χέρι έχει έμμεσες επιπτώσεις στη ζωή ενός ατόμου. Οι αριστερόχειρες συχνά υπεραντιπροσωπεύονται σε περιοχές δραστηριοτήτων που εξαρτώνται από ικανότητες οι οποίες εξυπηρετούνται από το δεξί ημισφαίριο, όπως η αρχιτεκτονική, η εφαρμοσμένη μηχανική, η μουσική, οι πλαστικές τέχνες κ.α. Αυτό ίσως βασίζεται στο γεγονός ότι το αριστερό ημισφαίριο έχει ένα χαρακτήρα ακουστικο-λεκτικό ενώ το δεξί οπτικό. Το ότι υπάρχουν περισσότεροι δεξιόχειρες από ότι αριστερόχειρες οφείλεται απλά στο ότι το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου υπερισχύει πιο συχνά από ότι το δεξί. Αυτό το φαινόμενο δεν δικαιολογεί με κανέναν τρόπο την αμφισβήτηση που έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν για τους αριστερόχειρες. Πρέπει ακόμη να τονιστεί ότι η θεωρία που ήθελε τους αριστερόχειρες να ζουν λιγότερα χρόνια από τους άλλους ανθρώπους όπως και διάφοροι μύθοι θρησκευτικής και μη προέλευσης, δεν έχουν καμία επιστημονική υπόσταση και χρησιμεύουν μόνο ως παραδείγματα μη επιστημονικής έρευνας και μισαλλόδοξης φαντασίας.
Παρόλο που η αριστεροχειρία έχει πάψει να θεωρείται ελάττωμα, ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος έτσι ώστε να εξυπηρετεί κυρίως την πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού, δηλαδή τους δεξιόχειρες. Αυτό ισχύει για πάρα πολλά αντικείμενα γύρω μας, από τα απλά (ψαλίδια-μαχαίρια) ως τα τεχνολογικά εξελιγμένα (καρτοτηλέφωνα). Αυτός είναι και ο λόγος που οι αριστερόχειρες συχνά θεωρούνται "αδέξιοι" (και δικαίως, αν το δει κανείς ετυμολογικά!). Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι οι αριστερόχειρες πρέπει πάντα να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο σχεδιασμένο για δεξιόχειρες. ). Η κουλτούρα του δυτικού κόσμου των τελευταίων αιώνων ευνοεί τους δεξιόχειρες (ή το αριστερό ημισφαίριο αν θέλετε), θεωρώντας ότι γίνεται με το δεξί χέρι σαν «καλό». Δεν είναι τυχαίο ότι ευχόμενοι μια ευνοϊκή εξέλιξη λέμε «να πάνε τα πράγματα δεξιά» Δεν είναι μακρινές οι εποχές που - με ένα ρατσιστικό κριτήριο - οι αριστερόχειρες υποχρεώνονταν (ακόμα και με τη βία) να μάθουν να γράφουν με το δεξί και που και οι ίδιοι ένιωθαν ένοχοι για το «κουσούρι» τους Η κυριαρχία των δεξιόχειρων μεταξύ των ανθρώπων σημαίνει πολλά αντικείμενα της καθημερινής ζωής και η χρήση συμβολικών όρων στη γλώσσα και την κουλτούρα, δείχνουν επίσης ένα υψηλό επίπεδο ασυμμετρίας. Θυμηθείτε το συσχετισμό του «δεξιού» με το «καλό» και του «αριστερού» με το «κακό» που συναντάται σχεδόν σε κάθε ανθρώπινο πολιτισμό. Στην Αγία Γραφή διαβάζουμε ότι ο Θεός θα βάλει τα πρόβατα εκ δεξιών Του και τα ερίφια εξ ευωνύμων. Στην πολιτική οι ριζοσπάστες χαρακτηρίζονται αριστεροί και οι συντηρητικοί δεξιοί. Ακόμα και τα πρόσφατα εκπαιδευτικά συστήματα ευνόησαν το αριστερό ημισφαίριο (και συνεπώς τους δεξιόχειρες), δηλαδή τον αναλυτικό, γραμμικό τρόπο σκέψης και αντίληψης των πραγμάτων. Αντίθετα, το «διαισθητικό», καλλιτεχνικό δεξί ημισφαίριο παραγκωνίσθηκε με αποτέλεσμα οι αριστερόχειρες να θεωρούνται «περιθωριακοί».
Σε παλαιότερες κοινωνίες οι αριστερόχειρες πιέζονταν από πολύ μικρή ηλικία για να πάψουν να χρησιμοποιούν το αριστερό τους χέρι με τρόπους που σήμερα μόνο πολιτισμένους δεν θα τους χαρακτήριζε κανείς. Οι Βικτωριανοί είχαν επινοήσει ένα δερμάτινο κατασκεύασμα με ζώνη που ακινητοποιούσε το αριστερό χέρι πίσω από την πλάτη. Κατά το παρελθόν στην Ιαπωνία και την Κίνα τα αριστερόχειρα παιδιά δεν γίνονταν δεκτά στο σχολείο. Κάποια εποχή στην Αλβανία ήταν παράνομο να είσαι αριστερόχειρας ενώ μέχρι το 1970 στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Γιουγκοσλαβία και σχεδόν σε όλες τις χώρες του Ανατολικού μπλοκ, στα σχολεία ήταν υποχρεωτική η γραφή με το δεξί χέρι. Γιατί και στην Ελλάδα κάτι ανάλογο δεν επικρατούσε μέχρι πρόσφατα; Αυτό βέβαια σήμαινε πολύ σκληρή προσπάθεια από την πλευρά των παιδιών αλλά και των γονιών τους και στις περισσότερες περιπτώσεις είχε αρνητικά αποτελέσματα. Το παιδί ένοιωθε μη αποδεκτό από την οικογένεια και το σχολείο (αφού αντιμετώπιζε μεγαλύτερη δυσκολία στο να γράψει με το δεξί χέρι από τους συμμαθητές του) με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ευτυχώς τα πράγματα σήμερα έχουν αλλάξει. Οι διάφορες δεισιδαιμονίες που σχετίζονταν με τους αριστερόχειρες στο παρελθόν έχουν εκλείψει, τουλάχιστον στις δυτικές χώρες. Στους αριστερόχειρες αποδίδονται διάφορα χαρακτηριστικά όπως ισχυρή μνήμη, κατασκευαστική ικανότητα, πρακτική σκέψη, καλλιτεχνική φύση κλπ. Αυτά έχοντας επιστημονική - ή έστω στατιστική - βάση και όντας θετικά έχουν βοηθήσει σημαντικά μέσα από τα χρόνια στην αποπεριθωριοποίηση της αριστεροχειρίας. Ωστόσο εξακολουθούν να είναι αρκετά ώστε να προσδίδουν στους αριστερόχειρες μια ξεχωριστή ταυτότητα: αυτή του ξεχωριστού ανθρώπου. Η αριστεροχειρία δεν είναι αναπηρία και δεν αποτελεί περιορισμό! Αντίθετα, είναι μια ιδιαιτερότητα η οποία αν συνδυαστεί με άλλες κλίσεις και ταλέντα μπορεί να βοηθήσει ώστε πραγματικά να αναδειχθεί ένας άνθρωπος.
Στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας οι αριστερόχειρες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε αυτήν είναι πρακτικά αμέτρητοι. Αρκετοί από αυτούς κατάφεραν να γίνουν πασίγνωστοι και να παραμείνουν διάσημοι για τα επιτεύγματα ή/και την σημαντική προσφορά τους στον τομέα όπου δραστηριοποιήθηκαν. Δεν μας είναι γνωστό ποιο ρόλο έπαιξε η προτίμησή τους για χρήση του αριστερού τους χεριού στην επιτυχία τους ή αν κατάφεραν να φτάσουν μέχρι εκεί λόγω αυτής τους της ιδιαιτερότητας. Παρόλα αυτά, σε κάποιες περιπτώσεις, όπως αυτές κάποιων αθλητών ή αρχαίων μαχητών -κατακτητών, οι συνειρμοί είναι μάλλον αυτόματοι.
Η παρακάτω λίστα δεν είναι πλήρης αλλά μάλλον ενδεικτική. Οι αριστερόχειρες μάλλον υπερ-εκπροσωπούνται στον καλλιτεχνικό χώρο γενικότερα αλλά και στη ζωγραφική: Leonardo da Vinci, Michelangelo, Pablo Picasso, Raphael.
Η μουσική είναι άλλος ένας κλάδος καλλιτεχνικής έκφρασης όπου συναντώνται πολλοί αριστερόχειρες:Τζίμης Πανούσης, Αντώνης Ρέμος, Albert King, Annie Lennox, Benjamin Britten, Billy Corgan (Smashing Pumpkins), Bob Dylan, Carl Philipp, Emanuel Bach (son of J.S. Bach), Celine Dion, David Bowie, David Byrne (Talking Heads), George Michael, Glenn Frey (the Eagles), Iggy Pop, Jimi Hendrix, John Lydon a.k.a. Johnny Rotten (Sex Pistols / Public Image Ltd.)Julian Moore, Kurt Cobain (Nirvana), Ludwig van Beethoven, Natalie ColePaul McCartney (The Beatles), Paul Simon (Simon & Garfunkel), Phil CollinsRachmaninoff, Sergei Vasilyevich, Ringo Starr (The Beatles), Robert PlantRobert Plant (Led Zepplin), Robert Schumann, Sting, Tony Iommi, (Black Sabbath)
Αλλά η καλλιτεχνική έκφραση δεν σταματά στη μουσική. Κάποιοι από τους πιο γνωστούς ηθοποιούς είναι αριστερόχειρες:Angelina Jolie, Ρένα Βλαχοπούλου, Anthony Perkins, Bruce Willis, Cary GrantChristian Slater,Dick Van Dyke, Dan Aykroyd, Diane Keaton, Eva Marie SaintGreta Garbo, Julia Roberts, Keanu Reeves, Luke Perry, Marilyn Monroe, Μatt Dillon, Matthew Broderick, Mickey Rourke, Nicole Kidman, Peter UstinovRichard Dreyfuss, Robert DeNiro, Robert Redford, Shirley MacLaineSteve McQueen, Telly Savalas, Tom CruiseΑριστερόχειρες κυριαρχούν σε πολλά σπορ, όπως στο τένις:Bjorn Borg, Goran Ivanisevic, Guy Forget, Jimmy Connors, John McEnroe, Kimiko Date, Korda Petr, Martina Navratilova, Monika Seles, Sabine Appelmans
Σημαντική είναι και η προσφορά πολλών αριστερόχειρων στην κοινωνία, στις επιστήμες, στον πολιτισμό, στην ανθρωπότητα εν γένει.Αριστοτέλης, Ιούλιος Καίσαρας, Μέγας Αλέξανδρος, Ναπολέων ΒοναπάρτηςΡαμσής ΙΙ, Albert Einstein, Chaplin, Charles Spencer, Hans Christian AndersenHellen Keller, Henry Ford, Isaac Newton, Joan of Arc (Ιωάννα της Λορένης)Mahatma Gandhi, Neil Armstrong, Samuel Clemens (Mark Twain)
Αριστερόχειρες συναντώνται συχνά σε υψηλά πολιτικά και πολιτειακά αξιώματα:Anthony Kennedy, Benjamin Franklin, Benjamin Netanyahu, Bill Clinton, Bob Dole, Charlemagne, Colin Powell, Edward III, Fidel Castro, George Bush (πρόεδρος ΗΠΑ), Gerald Ford πρόεδρος ΗΠΑ), Harry S. Truman , Henry Ford, Herbert Hoover , Lloque Yapanqui (μονάρχης-ηγέτης των Ίνκας), Louis XVI, Paul Joseph Goebbels, Prince Charles, Queen mother Elizabeth, Queen Victoria, Ronald Reagan (πρόεδρος ΗΠΑ), Steve Forbes, Tiberius, Winston Churchill.Αλλά και κάποιοι από τους πιο γνωστούς κακοποιούς ήταν αριστερόχειρες:Billy the Kid, Jack the Ripper
Δεν θα μπορούσαν να λείπουν και οι φανταστικοί χαρακτήρες από μια τέτοια λίστα με διάσημους αριστερόχειρες: Bart Simpson, Kermit the frog, Rocky Balboa.
Ζούμε σε ένα κόσμο που επικρατούν οι δεξιόχειρες. Το δεξί χέρι θεωρείται το «καλό», το συνηθισμένο, ενώ το αριστερό θεωρείται πιο «σπάνιο» και εξεζητημένο. Έτσι λοιπόν, με βάση μια... «δημοκρατική πλειοψηφία» οι δεξιόχειρες επικρατούν. Όμως με βάση νέα στατιστικά δεδομένα, οι ισορροπίες αλλάζουν, οι αριστερόχειρες αυξάνονται και ίσως είναι αυτοί που στο μέλλον θα «κυβερνούν» μιας και επιπλέον κατέχουν μια σειρά από αξιοθαύμαστες «δεξιότητες» που τους δίνουν ένα ποιοτικό προβάδισμα. Σύμφωνα με τα ως τώρα στατιστικά δεδομένα, ένας στους 10 ανθρώπους είναι αριστερόχειρας (δηλαδή 600 εκατομμύρια του παγκόσμιου πληθυσμού). Τώρα, όμως τα πράγματα αλλάζουν και η ζυγαριά δείχνει να τείνει να ισορροπήσει, καθώς ο ρυθμός γέννησης αριστερόχειρων αυξάνεται σταδιακά και αναμένεται ως το 2020 ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι να είναι αριστερόχειρες. Όπως δηλώνει και καθηγητής Βιολογίας Alexander Dubov «ο αριθμός των αριστερόχειρων μωρών που γεννήθηκαν μέσα στο 2005 είναι διπλάσιος από αυτά που γεννήθηκαν το 1990» Το δεξί ημισφαίριο αρχίζει να κερδίζει έδαφος. Όμως - δυστυχώς για τους δεξιόχειρες - το θέμα αρχίζει να τίθεται και ποιοτικά! Οι ειδικοί θεωρούν ότι η ανθρωπότητα σαν είδος βελτιώνεται και αυτό οφείλεται μεταξύ άλλων και στην αύξηση των αριστερόχειρων.
Τι κάνουν όμως οι αριστερόχειρες που τους ξεχωρίζει από τους δεξιόχειρες; Μεταξύ άλλων, τους ξεχωρίζει η προτίμησή τους να χρησιμοποιούν το αριστερό χέρι για διάφορες δραστηριότητες (να πιάνουν, να δείχνουν, να πετούν πράγματα κλπ). Για δραστηριότητες που απαιτείται ιδιαίτερη "επιδεξιότητα" (αναρωτηθήκατε ποτέ από πού προήλθε αυτή η λέξη;) ένας αριστερόχειρας προτιμά να χρησιμοποιήσει το αριστερό του χέρι γιατί του έρχεται πιο βολικό, πιο φυσικό. Το ίδιο ισχύει και με άλλα μέλη του σώματος. Έτσι έχουμε ποδοσφαιριστές που προτιμούν να σουτάρουν με το αριστερό πόδι, ενώ κάποιοι δείχνουν προτίμηση στη χρήση του αριστερού ματιού σε τηλεσκόπια, φωτογραφικές μηχανές κλπ.
Το να είναι κανείς αριστερόχειρας σημαίνει πως ο δεξιός λοβός του εγκεφάλου του "υπερισχύει" έναντι του αριστερού. Και αυτό γιατί το σώμα μας δέχεται εντολές από τον εγκέφαλο "χιαστί", δηλαδή η δεξιά πλευρά του σώματος από το αριστερό ημισφαίριο ενώ η αριστερή πλευρά του σώματος από το δεξί ημισφαίριο του εγκεφάλου. Μελέτες έχουν δείξει ότι η προτίμηση προς το αριστερό χέρι έχει έμμεσες επιπτώσεις στη ζωή ενός ατόμου. Οι αριστερόχειρες συχνά υπεραντιπροσωπεύονται σε περιοχές δραστηριοτήτων που εξαρτώνται από ικανότητες οι οποίες εξυπηρετούνται από το δεξί ημισφαίριο, όπως η αρχιτεκτονική, η εφαρμοσμένη μηχανική, η μουσική, οι πλαστικές τέχνες κ.α. Αυτό ίσως βασίζεται στο γεγονός ότι το αριστερό ημισφαίριο έχει ένα χαρακτήρα ακουστικο-λεκτικό ενώ το δεξί οπτικό. Το ότι υπάρχουν περισσότεροι δεξιόχειρες από ότι αριστερόχειρες οφείλεται απλά στο ότι το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου υπερισχύει πιο συχνά από ότι το δεξί. Αυτό το φαινόμενο δεν δικαιολογεί με κανέναν τρόπο την αμφισβήτηση που έχει παρατηρηθεί στο παρελθόν για τους αριστερόχειρες. Πρέπει ακόμη να τονιστεί ότι η θεωρία που ήθελε τους αριστερόχειρες να ζουν λιγότερα χρόνια από τους άλλους ανθρώπους όπως και διάφοροι μύθοι θρησκευτικής και μη προέλευσης, δεν έχουν καμία επιστημονική υπόσταση και χρησιμεύουν μόνο ως παραδείγματα μη επιστημονικής έρευνας και μισαλλόδοξης φαντασίας.
Παρόλο που η αριστεροχειρία έχει πάψει να θεωρείται ελάττωμα, ο κόσμος μας είναι φτιαγμένος έτσι ώστε να εξυπηρετεί κυρίως την πλειοψηφία του παγκόσμιου πληθυσμού, δηλαδή τους δεξιόχειρες. Αυτό ισχύει για πάρα πολλά αντικείμενα γύρω μας, από τα απλά (ψαλίδια-μαχαίρια) ως τα τεχνολογικά εξελιγμένα (καρτοτηλέφωνα). Αυτός είναι και ο λόγος που οι αριστερόχειρες συχνά θεωρούνται "αδέξιοι" (και δικαίως, αν το δει κανείς ετυμολογικά!). Αυτό που συμβαίνει στην πραγματικότητα είναι ότι οι αριστερόχειρες πρέπει πάντα να προσαρμόζονται σε έναν κόσμο σχεδιασμένο για δεξιόχειρες. ). Η κουλτούρα του δυτικού κόσμου των τελευταίων αιώνων ευνοεί τους δεξιόχειρες (ή το αριστερό ημισφαίριο αν θέλετε), θεωρώντας ότι γίνεται με το δεξί χέρι σαν «καλό». Δεν είναι τυχαίο ότι ευχόμενοι μια ευνοϊκή εξέλιξη λέμε «να πάνε τα πράγματα δεξιά» Δεν είναι μακρινές οι εποχές που - με ένα ρατσιστικό κριτήριο - οι αριστερόχειρες υποχρεώνονταν (ακόμα και με τη βία) να μάθουν να γράφουν με το δεξί και που και οι ίδιοι ένιωθαν ένοχοι για το «κουσούρι» τους Η κυριαρχία των δεξιόχειρων μεταξύ των ανθρώπων σημαίνει πολλά αντικείμενα της καθημερινής ζωής και η χρήση συμβολικών όρων στη γλώσσα και την κουλτούρα, δείχνουν επίσης ένα υψηλό επίπεδο ασυμμετρίας. Θυμηθείτε το συσχετισμό του «δεξιού» με το «καλό» και του «αριστερού» με το «κακό» που συναντάται σχεδόν σε κάθε ανθρώπινο πολιτισμό. Στην Αγία Γραφή διαβάζουμε ότι ο Θεός θα βάλει τα πρόβατα εκ δεξιών Του και τα ερίφια εξ ευωνύμων. Στην πολιτική οι ριζοσπάστες χαρακτηρίζονται αριστεροί και οι συντηρητικοί δεξιοί. Ακόμα και τα πρόσφατα εκπαιδευτικά συστήματα ευνόησαν το αριστερό ημισφαίριο (και συνεπώς τους δεξιόχειρες), δηλαδή τον αναλυτικό, γραμμικό τρόπο σκέψης και αντίληψης των πραγμάτων. Αντίθετα, το «διαισθητικό», καλλιτεχνικό δεξί ημισφαίριο παραγκωνίσθηκε με αποτέλεσμα οι αριστερόχειρες να θεωρούνται «περιθωριακοί».
Σε παλαιότερες κοινωνίες οι αριστερόχειρες πιέζονταν από πολύ μικρή ηλικία για να πάψουν να χρησιμοποιούν το αριστερό τους χέρι με τρόπους που σήμερα μόνο πολιτισμένους δεν θα τους χαρακτήριζε κανείς. Οι Βικτωριανοί είχαν επινοήσει ένα δερμάτινο κατασκεύασμα με ζώνη που ακινητοποιούσε το αριστερό χέρι πίσω από την πλάτη. Κατά το παρελθόν στην Ιαπωνία και την Κίνα τα αριστερόχειρα παιδιά δεν γίνονταν δεκτά στο σχολείο. Κάποια εποχή στην Αλβανία ήταν παράνομο να είσαι αριστερόχειρας ενώ μέχρι το 1970 στην Ισπανία, την Ιταλία, τη Γιουγκοσλαβία και σχεδόν σε όλες τις χώρες του Ανατολικού μπλοκ, στα σχολεία ήταν υποχρεωτική η γραφή με το δεξί χέρι. Γιατί και στην Ελλάδα κάτι ανάλογο δεν επικρατούσε μέχρι πρόσφατα; Αυτό βέβαια σήμαινε πολύ σκληρή προσπάθεια από την πλευρά των παιδιών αλλά και των γονιών τους και στις περισσότερες περιπτώσεις είχε αρνητικά αποτελέσματα. Το παιδί ένοιωθε μη αποδεκτό από την οικογένεια και το σχολείο (αφού αντιμετώπιζε μεγαλύτερη δυσκολία στο να γράψει με το δεξί χέρι από τους συμμαθητές του) με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Ευτυχώς τα πράγματα σήμερα έχουν αλλάξει. Οι διάφορες δεισιδαιμονίες που σχετίζονταν με τους αριστερόχειρες στο παρελθόν έχουν εκλείψει, τουλάχιστον στις δυτικές χώρες. Στους αριστερόχειρες αποδίδονται διάφορα χαρακτηριστικά όπως ισχυρή μνήμη, κατασκευαστική ικανότητα, πρακτική σκέψη, καλλιτεχνική φύση κλπ. Αυτά έχοντας επιστημονική - ή έστω στατιστική - βάση και όντας θετικά έχουν βοηθήσει σημαντικά μέσα από τα χρόνια στην αποπεριθωριοποίηση της αριστεροχειρίας. Ωστόσο εξακολουθούν να είναι αρκετά ώστε να προσδίδουν στους αριστερόχειρες μια ξεχωριστή ταυτότητα: αυτή του ξεχωριστού ανθρώπου. Η αριστεροχειρία δεν είναι αναπηρία και δεν αποτελεί περιορισμό! Αντίθετα, είναι μια ιδιαιτερότητα η οποία αν συνδυαστεί με άλλες κλίσεις και ταλέντα μπορεί να βοηθήσει ώστε πραγματικά να αναδειχθεί ένας άνθρωπος.
Στην πορεία της ανθρώπινης ιστορίας οι αριστερόχειρες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε αυτήν είναι πρακτικά αμέτρητοι. Αρκετοί από αυτούς κατάφεραν να γίνουν πασίγνωστοι και να παραμείνουν διάσημοι για τα επιτεύγματα ή/και την σημαντική προσφορά τους στον τομέα όπου δραστηριοποιήθηκαν. Δεν μας είναι γνωστό ποιο ρόλο έπαιξε η προτίμησή τους για χρήση του αριστερού τους χεριού στην επιτυχία τους ή αν κατάφεραν να φτάσουν μέχρι εκεί λόγω αυτής τους της ιδιαιτερότητας. Παρόλα αυτά, σε κάποιες περιπτώσεις, όπως αυτές κάποιων αθλητών ή αρχαίων μαχητών -κατακτητών, οι συνειρμοί είναι μάλλον αυτόματοι.
Η παρακάτω λίστα δεν είναι πλήρης αλλά μάλλον ενδεικτική. Οι αριστερόχειρες μάλλον υπερ-εκπροσωπούνται στον καλλιτεχνικό χώρο γενικότερα αλλά και στη ζωγραφική: Leonardo da Vinci, Michelangelo, Pablo Picasso, Raphael.
Η μουσική είναι άλλος ένας κλάδος καλλιτεχνικής έκφρασης όπου συναντώνται πολλοί αριστερόχειρες:Τζίμης Πανούσης, Αντώνης Ρέμος, Albert King, Annie Lennox, Benjamin Britten, Billy Corgan (Smashing Pumpkins), Bob Dylan, Carl Philipp, Emanuel Bach (son of J.S. Bach), Celine Dion, David Bowie, David Byrne (Talking Heads), George Michael, Glenn Frey (the Eagles), Iggy Pop, Jimi Hendrix, John Lydon a.k.a. Johnny Rotten (Sex Pistols / Public Image Ltd.)Julian Moore, Kurt Cobain (Nirvana), Ludwig van Beethoven, Natalie ColePaul McCartney (The Beatles), Paul Simon (Simon & Garfunkel), Phil CollinsRachmaninoff, Sergei Vasilyevich, Ringo Starr (The Beatles), Robert PlantRobert Plant (Led Zepplin), Robert Schumann, Sting, Tony Iommi, (Black Sabbath)
Αλλά η καλλιτεχνική έκφραση δεν σταματά στη μουσική. Κάποιοι από τους πιο γνωστούς ηθοποιούς είναι αριστερόχειρες:Angelina Jolie, Ρένα Βλαχοπούλου, Anthony Perkins, Bruce Willis, Cary GrantChristian Slater,Dick Van Dyke, Dan Aykroyd, Diane Keaton, Eva Marie SaintGreta Garbo, Julia Roberts, Keanu Reeves, Luke Perry, Marilyn Monroe, Μatt Dillon, Matthew Broderick, Mickey Rourke, Nicole Kidman, Peter UstinovRichard Dreyfuss, Robert DeNiro, Robert Redford, Shirley MacLaineSteve McQueen, Telly Savalas, Tom CruiseΑριστερόχειρες κυριαρχούν σε πολλά σπορ, όπως στο τένις:Bjorn Borg, Goran Ivanisevic, Guy Forget, Jimmy Connors, John McEnroe, Kimiko Date, Korda Petr, Martina Navratilova, Monika Seles, Sabine Appelmans
Σημαντική είναι και η προσφορά πολλών αριστερόχειρων στην κοινωνία, στις επιστήμες, στον πολιτισμό, στην ανθρωπότητα εν γένει.Αριστοτέλης, Ιούλιος Καίσαρας, Μέγας Αλέξανδρος, Ναπολέων ΒοναπάρτηςΡαμσής ΙΙ, Albert Einstein, Chaplin, Charles Spencer, Hans Christian AndersenHellen Keller, Henry Ford, Isaac Newton, Joan of Arc (Ιωάννα της Λορένης)Mahatma Gandhi, Neil Armstrong, Samuel Clemens (Mark Twain)
Αριστερόχειρες συναντώνται συχνά σε υψηλά πολιτικά και πολιτειακά αξιώματα:Anthony Kennedy, Benjamin Franklin, Benjamin Netanyahu, Bill Clinton, Bob Dole, Charlemagne, Colin Powell, Edward III, Fidel Castro, George Bush (πρόεδρος ΗΠΑ), Gerald Ford πρόεδρος ΗΠΑ), Harry S. Truman , Henry Ford, Herbert Hoover , Lloque Yapanqui (μονάρχης-ηγέτης των Ίνκας), Louis XVI, Paul Joseph Goebbels, Prince Charles, Queen mother Elizabeth, Queen Victoria, Ronald Reagan (πρόεδρος ΗΠΑ), Steve Forbes, Tiberius, Winston Churchill.Αλλά και κάποιοι από τους πιο γνωστούς κακοποιούς ήταν αριστερόχειρες:Billy the Kid, Jack the Ripper
Δεν θα μπορούσαν να λείπουν και οι φανταστικοί χαρακτήρες από μια τέτοια λίστα με διάσημους αριστερόχειρες: Bart Simpson, Kermit the frog, Rocky Balboa.
Ζούμε σε ένα κόσμο που επικρατούν οι δεξιόχειρες. Το δεξί χέρι θεωρείται το «καλό», το συνηθισμένο, ενώ το αριστερό θεωρείται πιο «σπάνιο» και εξεζητημένο. Έτσι λοιπόν, με βάση μια... «δημοκρατική πλειοψηφία» οι δεξιόχειρες επικρατούν. Όμως με βάση νέα στατιστικά δεδομένα, οι ισορροπίες αλλάζουν, οι αριστερόχειρες αυξάνονται και ίσως είναι αυτοί που στο μέλλον θα «κυβερνούν» μιας και επιπλέον κατέχουν μια σειρά από αξιοθαύμαστες «δεξιότητες» που τους δίνουν ένα ποιοτικό προβάδισμα. Σύμφωνα με τα ως τώρα στατιστικά δεδομένα, ένας στους 10 ανθρώπους είναι αριστερόχειρας (δηλαδή 600 εκατομμύρια του παγκόσμιου πληθυσμού). Τώρα, όμως τα πράγματα αλλάζουν και η ζυγαριά δείχνει να τείνει να ισορροπήσει, καθώς ο ρυθμός γέννησης αριστερόχειρων αυξάνεται σταδιακά και αναμένεται ως το 2020 ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι να είναι αριστερόχειρες. Όπως δηλώνει και καθηγητής Βιολογίας Alexander Dubov «ο αριθμός των αριστερόχειρων μωρών που γεννήθηκαν μέσα στο 2005 είναι διπλάσιος από αυτά που γεννήθηκαν το 1990» Το δεξί ημισφαίριο αρχίζει να κερδίζει έδαφος. Όμως - δυστυχώς για τους δεξιόχειρες - το θέμα αρχίζει να τίθεται και ποιοτικά! Οι ειδικοί θεωρούν ότι η ανθρωπότητα σαν είδος βελτιώνεται και αυτό οφείλεται μεταξύ άλλων και στην αύξηση των αριστερόχειρων.
Mέχρι πρόσφατα υπήρχε η αντίληψη ότι η αριστεροχειρία είναι απλά μια κακή συνήθεια και γι αυτό ισοδυναμούσε με κοινωνικό στίγμα. Είναι γνωστός ο όρος «ζερβοκουτάλα» με τον οποίο χαρακτήριζαν παλιά τα αριστερόχειρα άτομα, σε μια προσπάθεια να τα εξαναγκάσουν να χρησιμοποιούν το δεξί τους χέρι. Αν επιχειρήσουμε να κάνομε ένα αριστερόχειρο παιδί δεξιόχειρο είναι σαν να επιχειρούμε να αλλάξομε την ανατομική κατασκευή του εγκεφάλου. Μια τέτοια ενέργεια ασκεί στο παιδί σοβαρή καταπίεση και είναι πολύ πιθανόν να προκαλέσει εγκεφαλική δυσλειτουργία, σύγχυση κλπ, με δυσάρεστες συνέπειες στη μάθηση και στην κοινωνική του συμπεριφορά. Πολλές φορές στις διαγνωστικές εκθέσεις αναφέρεται ο όρος «πιεσμένη αριστεροχειρία», για περιπτώσεις παιδιών με δυσκολίες στην ανάγνωση, στη γραφή και, μερικές φορές, με δυσκολίες κοινωνικής προσαρμογής και διαταραχές της προσωπικότητάς τους. Πρόκειται για παιδιά, τα οποία ήταν αριστερόχειρα, αλλά πιέστηκαν για να μάθουν να γράφουν με το δεξί τους χέρι. Πολλά από τα παιδιά αυτά έφταναν μέχρι τους ψυχολόγους και τους ψυχιάτρους.
Οι αριστερόχειρες συχνά συναντούν πρακτικές δυσκολίες στη γραφή και στην ανάγνωση, καθώς και σε άλλες δραστηριότητες, οι οποίες οφείλονται σε καθαρά πολιτιστικούς λόγους. Όλοι ξέρομε, ότι βιβλία, τετράδια, σύστημα γραφής, μηχανές κλπ, είναι φτιαγμένα με βάση τους δεξιόχειρες. Όταν ο ενήλικας αριστερόχειρας πρέπει να χρησιμοποιήσει, για παράδειγμα, μια μηχανή που είναι κατασκευασμένη για δεξιόχειρες έχει πρόβλημα, γιατί δυσκολεύεται να γυρίσει π.χ. το διακόπτη της μηχανής που βρίσκεται στη δεξιά του πλευρά με το αριστερό του χέρι. Η αριστεροχειρία γίνεται «πρόβλημα» όταν το παιδί εγγράφεται στο σχολείο και αρχίζει να διαβάζει και να γράφει. Το σύστημα γραφής έχει διαμορφωθεί με βάση τους δεξιόχειρες. Όταν γράφουμε το μολύβι με το χαρτί σχηματίζουν γωνία 30 μοιρών περίπου. Ο δεξιόχειρας βλέπει τα γράμματα που σχηματίζει και μπορεί να τα βελτιώνει όταν δεν είναι αισθητικά ωραία. Αντίθετα, ο αριστερόχειρας δε βλέπει τα γράμματα που γράφει, γιατί καλύπτονται από το χέρι του. Γι΄ αυτό συχνά οι αριστερόχειρες είναι κακογράφοι. Τα γράμματά τους είναι τρεμουλιαστά, δεν ακολουθούν με ακρίβεια τις γραμμές του τετραδίου, αλλά πάνε πάνω -κάτω, είναι ακατάστατα με όχι καλή εμφάνιση κ.τ.λ. Τότε, αν εκπαιδευτικοί και γονείς δεν είναι σωστά ενημερωμένοι, πιέζουν το αριστερόχειρο παιδί να γράφει με το δεξί χέρι με όλες τις παραπάνω συνέπειες. Το πρόβλημα αυτό γίνεται εντονότερο αν τα άλλα παιδιά παρενοχλούν και κοροϊδεύουν το αριστερόχειρο παιδί. Στην περίπτωση αυτή χρειάζεται υποστήριξη, για να απαλλαγεί από το άγχος που του δημιουργούν και να αποβάλει την εντύπωση ότι είναι «προβληματικό» άτομο. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι πλέον ενημερωμένοι σε βαθμό, που να μην κινδυνεύουν οι μαθητές μας από τις άστοχες παρεμβάσεις και την καταπίεση που ασκούνταν παλιότερα.
Οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι ο δείκτης νοημοσύνης (IQ) των αριστερόχειρων είναι σε γενικές γραμμές υψηλότερος από των δεξιόχειρων. Επιπλέον, ένας στους πέντε ανθρώπους που θεωρούνται «επιτυχημένοι» - και με κάποιο τρόπο ξεχωρίζουν - είναι αριστερόχειρες. Οι ικανότητες των αριστερόχειρων αρχίζουν να αναδύονται από την αφάνεια και αυτό αλλάζει τον κόσμο μας. Για παράδειγμα, οι αριστερόχειρες έχουν μια υψηλότερη ικανότητα στην αντίληψη των ήχων και των χρωμάτων, ενώ διαθέτουν και μια «φωτογραφική» μνήμη, η οποία διατηρεί για μεγάλες περιόδους αναλλοίωτες τις εντυπώσεις της. Ακόμα και στις ικανότητες που θεωρούνται «παραφυσικές» οι αριστερόχειρες έχουν τον πρώτο λόγο. Σύμφωνα με δηλώσεις του καθηγητή Alexander Lee που ερεύνησε τα στατιστικά δεδομένα, ελάχιστοι δεξιόχειρες συγκαταλέγονται ανάμεσα στα άτομα που έχουν διάφορα χαρίσματα όπως τηλεπάθεια, όραση διαμέσου της ύλης (αλλιώς «όραση X-ray»), κ.λπ. Για τους επιστήμονες, τα επόμενα χρόνια αναμένεται μια αναμέτρηση σε ψυχολογικό-κοινωνικό επίπεδο ανάμεσα σε δεξιόχειρες και αριστερόχειρες. Αναμέτρηση που κάποιοι δεν διστάζουν να την παραλληλίσουν με την μάχη για επικράτηση μεταξύ Κρομανιόν και «ανθρώπου του Νεάντερταλ». Πολλοί μάλιστα στοιχηματίζουν υπέρ των ανερχόμενων αριστερόχειρων, καθώς πιστεύουν ότι μια ανθρωπότητα στην οποία θα επικρατούν οι αριστερόχειρες θα διαθέτει υψηλότερες διανοητικές ικανότητες αλλά και πιο ευαίσθητες αισθήσεις αγγίζοντας αντιληπτικές ικανότητες πιο λεπτές από ό,τι σήμερα. Με άλλα λόγια υψηλότερη αντίληψη και υψηλότερη ικανότητα σκέψης. Αν δούμε το θέμα από ιατρική άποψη, μια ανάλογη «μάχη» διεξάγεται και κατά την κυοφορία ενός εμβρύου, καθώς οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μια συγκεκριμένη στιγμή στη ζωή του εμβρύου που κρίνεται αν το παιδί που θα γεννηθεί θα είναι δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας. Η στιγμή εντοπίζεται στη διάρκεια του τέταρτου μήνα της κύησης, οπότε κάτι συμβαίνει στον εγκέφαλο του εμβρύου και το δεξί ημισφαίριο κυριαρχεί. Αν συμβεί αυτό, το νεογέννητο θα είναι αριστερόχειρας. Σε ένα «ενδιάμεσο ενδεχόμενο», υπάρχει περίπτωση η διαδικασία να ανασταλεί οπότε το παιδί που θα γεννηθεί έχει διπλές ικανότητες: λειτουργεί εξίσου καλά με το δεξί και το αριστερό μέρος του σώματός του (είναι αριστερο-δεξιόχειρας θα λέγαμε!) Άλλη μια στατιστική έρευνα έδειξε ότι οι αριστερόχειρες γεννιούνται συχνότερα από μητέρες άνω των 30 ετών και επιπλέον γεννιούνται συνήθως στο δεύτερο μισό του έτους, δηλαδή από Ιούλιο μέχρι Δεκέμβριο.
Προς το παρόν, η επέλαση των αριστερόχειρων συνεχίζεται και επίκειται η «μάχη» με τους δεξιόχειρες! Ο χρόνος θα δείξει ποιοι τελικά θα πάρουν το... πάνω χέρι σε αυτή την αμφίρροπη αναμέτρηση. Έτσι κι αλλιώς... ο κόσμος μας αλλάζει !!!
Οι αριστερόχειρες συχνά συναντούν πρακτικές δυσκολίες στη γραφή και στην ανάγνωση, καθώς και σε άλλες δραστηριότητες, οι οποίες οφείλονται σε καθαρά πολιτιστικούς λόγους. Όλοι ξέρομε, ότι βιβλία, τετράδια, σύστημα γραφής, μηχανές κλπ, είναι φτιαγμένα με βάση τους δεξιόχειρες. Όταν ο ενήλικας αριστερόχειρας πρέπει να χρησιμοποιήσει, για παράδειγμα, μια μηχανή που είναι κατασκευασμένη για δεξιόχειρες έχει πρόβλημα, γιατί δυσκολεύεται να γυρίσει π.χ. το διακόπτη της μηχανής που βρίσκεται στη δεξιά του πλευρά με το αριστερό του χέρι. Η αριστεροχειρία γίνεται «πρόβλημα» όταν το παιδί εγγράφεται στο σχολείο και αρχίζει να διαβάζει και να γράφει. Το σύστημα γραφής έχει διαμορφωθεί με βάση τους δεξιόχειρες. Όταν γράφουμε το μολύβι με το χαρτί σχηματίζουν γωνία 30 μοιρών περίπου. Ο δεξιόχειρας βλέπει τα γράμματα που σχηματίζει και μπορεί να τα βελτιώνει όταν δεν είναι αισθητικά ωραία. Αντίθετα, ο αριστερόχειρας δε βλέπει τα γράμματα που γράφει, γιατί καλύπτονται από το χέρι του. Γι΄ αυτό συχνά οι αριστερόχειρες είναι κακογράφοι. Τα γράμματά τους είναι τρεμουλιαστά, δεν ακολουθούν με ακρίβεια τις γραμμές του τετραδίου, αλλά πάνε πάνω -κάτω, είναι ακατάστατα με όχι καλή εμφάνιση κ.τ.λ. Τότε, αν εκπαιδευτικοί και γονείς δεν είναι σωστά ενημερωμένοι, πιέζουν το αριστερόχειρο παιδί να γράφει με το δεξί χέρι με όλες τις παραπάνω συνέπειες. Το πρόβλημα αυτό γίνεται εντονότερο αν τα άλλα παιδιά παρενοχλούν και κοροϊδεύουν το αριστερόχειρο παιδί. Στην περίπτωση αυτή χρειάζεται υποστήριξη, για να απαλλαγεί από το άγχος που του δημιουργούν και να αποβάλει την εντύπωση ότι είναι «προβληματικό» άτομο. Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει. Όλοι οι εκπαιδευτικοί είναι πλέον ενημερωμένοι σε βαθμό, που να μην κινδυνεύουν οι μαθητές μας από τις άστοχες παρεμβάσεις και την καταπίεση που ασκούνταν παλιότερα.
Οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι ο δείκτης νοημοσύνης (IQ) των αριστερόχειρων είναι σε γενικές γραμμές υψηλότερος από των δεξιόχειρων. Επιπλέον, ένας στους πέντε ανθρώπους που θεωρούνται «επιτυχημένοι» - και με κάποιο τρόπο ξεχωρίζουν - είναι αριστερόχειρες. Οι ικανότητες των αριστερόχειρων αρχίζουν να αναδύονται από την αφάνεια και αυτό αλλάζει τον κόσμο μας. Για παράδειγμα, οι αριστερόχειρες έχουν μια υψηλότερη ικανότητα στην αντίληψη των ήχων και των χρωμάτων, ενώ διαθέτουν και μια «φωτογραφική» μνήμη, η οποία διατηρεί για μεγάλες περιόδους αναλλοίωτες τις εντυπώσεις της. Ακόμα και στις ικανότητες που θεωρούνται «παραφυσικές» οι αριστερόχειρες έχουν τον πρώτο λόγο. Σύμφωνα με δηλώσεις του καθηγητή Alexander Lee που ερεύνησε τα στατιστικά δεδομένα, ελάχιστοι δεξιόχειρες συγκαταλέγονται ανάμεσα στα άτομα που έχουν διάφορα χαρίσματα όπως τηλεπάθεια, όραση διαμέσου της ύλης (αλλιώς «όραση X-ray»), κ.λπ. Για τους επιστήμονες, τα επόμενα χρόνια αναμένεται μια αναμέτρηση σε ψυχολογικό-κοινωνικό επίπεδο ανάμεσα σε δεξιόχειρες και αριστερόχειρες. Αναμέτρηση που κάποιοι δεν διστάζουν να την παραλληλίσουν με την μάχη για επικράτηση μεταξύ Κρομανιόν και «ανθρώπου του Νεάντερταλ». Πολλοί μάλιστα στοιχηματίζουν υπέρ των ανερχόμενων αριστερόχειρων, καθώς πιστεύουν ότι μια ανθρωπότητα στην οποία θα επικρατούν οι αριστερόχειρες θα διαθέτει υψηλότερες διανοητικές ικανότητες αλλά και πιο ευαίσθητες αισθήσεις αγγίζοντας αντιληπτικές ικανότητες πιο λεπτές από ό,τι σήμερα. Με άλλα λόγια υψηλότερη αντίληψη και υψηλότερη ικανότητα σκέψης. Αν δούμε το θέμα από ιατρική άποψη, μια ανάλογη «μάχη» διεξάγεται και κατά την κυοφορία ενός εμβρύου, καθώς οι επιστήμονες έχουν εντοπίσει μια συγκεκριμένη στιγμή στη ζωή του εμβρύου που κρίνεται αν το παιδί που θα γεννηθεί θα είναι δεξιόχειρας ή αριστερόχειρας. Η στιγμή εντοπίζεται στη διάρκεια του τέταρτου μήνα της κύησης, οπότε κάτι συμβαίνει στον εγκέφαλο του εμβρύου και το δεξί ημισφαίριο κυριαρχεί. Αν συμβεί αυτό, το νεογέννητο θα είναι αριστερόχειρας. Σε ένα «ενδιάμεσο ενδεχόμενο», υπάρχει περίπτωση η διαδικασία να ανασταλεί οπότε το παιδί που θα γεννηθεί έχει διπλές ικανότητες: λειτουργεί εξίσου καλά με το δεξί και το αριστερό μέρος του σώματός του (είναι αριστερο-δεξιόχειρας θα λέγαμε!) Άλλη μια στατιστική έρευνα έδειξε ότι οι αριστερόχειρες γεννιούνται συχνότερα από μητέρες άνω των 30 ετών και επιπλέον γεννιούνται συνήθως στο δεύτερο μισό του έτους, δηλαδή από Ιούλιο μέχρι Δεκέμβριο.
Προς το παρόν, η επέλαση των αριστερόχειρων συνεχίζεται και επίκειται η «μάχη» με τους δεξιόχειρες! Ο χρόνος θα δείξει ποιοι τελικά θα πάρουν το... πάνω χέρι σε αυτή την αμφίρροπη αναμέτρηση. Έτσι κι αλλιώς... ο κόσμος μας αλλάζει !!!
Και μην ξεχνάτε:
13 Αυγούστου, Παγκόσμια ημέρα Αριστεροχειρίας
από '' ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ''
Τετάρτη 6 Μαΐου 2009
ΔΩΡΗΤΕΣ ΟΡΓΑΝΩΝ ΟΙ ΠΑΡΑΒΑΤΕΣ ΟΔΗΓΟΙ ΣΤΗ ΛΕΤΟΝΙΑ
Στη Λετονία, μια δημιουργική, τολμηρή αλλά και αρκετά αμφιλεγόμενη διαφημιστική εκστρατεία κατάφερε, σε αρκετά μεγάλο βαθμό, να πετύχει αυτό που όλοι συμφωνούν ότι πρέπει να γίνει, αλλά και όλοι ξέρουν πόσο δύσκολο είναι: Να αλλάξουμε νοοτροπία. Ή, πιο ωμά ακόμα: Να αλλάξουμε μυαλά!
Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΗ εταιρεία Mooz!, έπεισε με την δική της τολμηρή προσέγγιση στο θέμα των τροχαίων, την κυβέρνηση, να της αναθέσει τη συγκεκριμένη καμπάνια. Βασικός «στόχος», ήταν οι οδηγοί, κυρίως άνδρες, ηλικίας 20-35 ετών, που ανήκουν, σύμφωνα με έρευνες, στην ομάδα «άμεσου κινδύνου», με τις υπερβολικές ταχύτητες που αναπτύσσουν, την επιθετική συμπεριφορά που αναπτύσσουν στην οδήγηση και την αλαζονεία που έχουν για τις ικανότητές τους, αφού τα περισσότερα θανατηφόρα τροχαία προκαλούνται με ευθύνη ανθρώπων που πίστευαν ότι είναι οι καλύτεροι οδηγοί στον κόσμο, εννοώντας με αυτό, ότι ήταν … περίπου Σουμάχερ.
Η διαφήμιση που προωθήθηκε τελικά, και που προκάλεσε αρκετές συζητήσεις, δεν ήταν από αυτές τις «διδασκαλικού” και “κηρυγματικού” τύπου, που πάντα κάποιος σου κουνάει επιδεικτικά το δάχτυλο και σου λέει «μην τρέχεις». Η Mooz!, εκτός από την υπερβολική ταχύτητα, επικέντρωσε την προσοχή της και σε ένα άλλο θέμα: την σοβαρή έλλειψη οργάνων για μεταμοσχεύσεις. Και αντί άλλου ενημερωτικού εντύπου, δημιουργήθηκε ένα Πιστοποιητικό Δωρεάς Οργάνων το οποίο λάμβαναν οι οδηγοί κατευθείαν από την αστυνομία.
Συγκεκριμένα, όσοι υπερέβαιναν το όριο ταχύτητας (και κανονικά θα έπρεπε να λάβουν κλήση), αναγκάζονταν από την αστυνομία να υπογράψουν το πιστοποιητικό με το οποίο δήλωναν διατεθειμένοι να γίνουν δωρητές οργάνων! Το αποτέλεσμα ήταν ο αριθμός των θυμάτων από τροχαία, μέσα σε έναν χρόνο, να μειωθεί κατά 29%, και ταυτόχρονα να σημειωθεί και σημαντική αύξηση, κατά 39% στην, έστω και δι’ αυτού του τρόπου, δωρεά οργάνων. Μπορεί, λοιπόν, οι οδηγοί να μην θυμόντουσαν ένα οποιοδήποτε διαφημιστικό, όμως δεν θα μπορούσαν να ξεχάσουν ποτέ την ημέρα που, άθελά τους, έγιναν δωρητές οργάνων…
Διαβάστε το σχετικό συμβόλαιο: «Υπάρχουν άνθρωποι που θα έδιναν τα πάντα για να βρίσκονται στη θέση μου, και εάν βρίσκονταν, δεν θα έπαιζαν ποτέ με τη ζωή τους.
Εγώ ο/η , ____ _________________, εφόσον έχω την τάση να υπερβαίνω το όριο ταχύτητας στο δρόμο και/ή να οδηγώ επιθετικά, με το παρόν δηλώνω ότι η ζωή μου δεν είναι πρώτης προτεραιότητας για μένα και ευχαρίστως θα την αποχωριζόμουν. Έχοντας σώας τας φρένας, κατανοώ ότι αργά ή γρήγορα θα εμπλακώ σε ατύχημα και αφού αυτό συμβεί, αφήνω την καρδιά μου, τα νεφρά μου και όποια άλλα όργανα του σώματός μου δεν καταστραφούν από το ατύχημα, σε εκείνους που τα χρειάζονται πραγματικά. Επίσης, ζητώ εκ των προτέρων να με συγχωρέσουν οι άνθρωποι και τα αγαπημένα πρόσωπα εκείνων για τους οποίους θα είμαι εγώ υπεύθυνος για το θάνατο ή την αναπηρία τους, εξαιτίας ατυχήματος
__, _______, 200_
Υπογραφή΄
____ _________”
Αν προβληματιστείτε με το κείμενο που διαβάσατε, τότε “βγείτε και πείτε” το με την καθημερινή συμπεριφορά σας στην οδήγηση.
Η ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΗ εταιρεία Mooz!, έπεισε με την δική της τολμηρή προσέγγιση στο θέμα των τροχαίων, την κυβέρνηση, να της αναθέσει τη συγκεκριμένη καμπάνια. Βασικός «στόχος», ήταν οι οδηγοί, κυρίως άνδρες, ηλικίας 20-35 ετών, που ανήκουν, σύμφωνα με έρευνες, στην ομάδα «άμεσου κινδύνου», με τις υπερβολικές ταχύτητες που αναπτύσσουν, την επιθετική συμπεριφορά που αναπτύσσουν στην οδήγηση και την αλαζονεία που έχουν για τις ικανότητές τους, αφού τα περισσότερα θανατηφόρα τροχαία προκαλούνται με ευθύνη ανθρώπων που πίστευαν ότι είναι οι καλύτεροι οδηγοί στον κόσμο, εννοώντας με αυτό, ότι ήταν … περίπου Σουμάχερ.
Η διαφήμιση που προωθήθηκε τελικά, και που προκάλεσε αρκετές συζητήσεις, δεν ήταν από αυτές τις «διδασκαλικού” και “κηρυγματικού” τύπου, που πάντα κάποιος σου κουνάει επιδεικτικά το δάχτυλο και σου λέει «μην τρέχεις». Η Mooz!, εκτός από την υπερβολική ταχύτητα, επικέντρωσε την προσοχή της και σε ένα άλλο θέμα: την σοβαρή έλλειψη οργάνων για μεταμοσχεύσεις. Και αντί άλλου ενημερωτικού εντύπου, δημιουργήθηκε ένα Πιστοποιητικό Δωρεάς Οργάνων το οποίο λάμβαναν οι οδηγοί κατευθείαν από την αστυνομία.
Συγκεκριμένα, όσοι υπερέβαιναν το όριο ταχύτητας (και κανονικά θα έπρεπε να λάβουν κλήση), αναγκάζονταν από την αστυνομία να υπογράψουν το πιστοποιητικό με το οποίο δήλωναν διατεθειμένοι να γίνουν δωρητές οργάνων! Το αποτέλεσμα ήταν ο αριθμός των θυμάτων από τροχαία, μέσα σε έναν χρόνο, να μειωθεί κατά 29%, και ταυτόχρονα να σημειωθεί και σημαντική αύξηση, κατά 39% στην, έστω και δι’ αυτού του τρόπου, δωρεά οργάνων. Μπορεί, λοιπόν, οι οδηγοί να μην θυμόντουσαν ένα οποιοδήποτε διαφημιστικό, όμως δεν θα μπορούσαν να ξεχάσουν ποτέ την ημέρα που, άθελά τους, έγιναν δωρητές οργάνων…
Διαβάστε το σχετικό συμβόλαιο: «Υπάρχουν άνθρωποι που θα έδιναν τα πάντα για να βρίσκονται στη θέση μου, και εάν βρίσκονταν, δεν θα έπαιζαν ποτέ με τη ζωή τους.
Εγώ ο/η , ____ _________________, εφόσον έχω την τάση να υπερβαίνω το όριο ταχύτητας στο δρόμο και/ή να οδηγώ επιθετικά, με το παρόν δηλώνω ότι η ζωή μου δεν είναι πρώτης προτεραιότητας για μένα και ευχαρίστως θα την αποχωριζόμουν. Έχοντας σώας τας φρένας, κατανοώ ότι αργά ή γρήγορα θα εμπλακώ σε ατύχημα και αφού αυτό συμβεί, αφήνω την καρδιά μου, τα νεφρά μου και όποια άλλα όργανα του σώματός μου δεν καταστραφούν από το ατύχημα, σε εκείνους που τα χρειάζονται πραγματικά. Επίσης, ζητώ εκ των προτέρων να με συγχωρέσουν οι άνθρωποι και τα αγαπημένα πρόσωπα εκείνων για τους οποίους θα είμαι εγώ υπεύθυνος για το θάνατο ή την αναπηρία τους, εξαιτίας ατυχήματος
__, _______, 200_
Υπογραφή΄
____ _________”
Αν προβληματιστείτε με το κείμενο που διαβάσατε, τότε “βγείτε και πείτε” το με την καθημερινή συμπεριφορά σας στην οδήγηση.
ΒΙΒΛΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΤΕΙΝΟΥΜΕ
Τα παρακάτω βιβλία (από όλα τα είδη της λογοτεχνίας) τα έχουμε διαβάσει και ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΜΕ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ τα προτείνει:
Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ του Jostein Gaarder, Εκδ. Α. Α. Λιβάνης
Η ΚΑΘΟΔΟΣ ΤΩΝ ΜΥΡΙΩΝ του Michael Curtis Ford, Εκδ. Α.Α. Λιβάνης
ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΤΗΣ ΜΟΝΑΞΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΛΑΓΝΕΙΑΣ (ΤΡΙΛΟΓΙΑ: Η ΜΥΗΣΗ - Ο ΛΑΒΥΡΙΝΘΟΣ - Η ΕΞΟΔΟΣ) του Γιώργου Μιχαηλίδη, Εκδ. Καστανιώτη
Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΩΝ ΣΟΦΩΝ του Jean Claude Garriere, Εκδ. Α.Α. Λιβάνης
ΤΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ του John Steinbeck
ΛΟΥΚΗΣ ΛΑΡΑΣ του Δημητρίου Βικέλα
ΑΙΟΛΙΚΗ ΓΗ του Ηλία Βενέζη
ΟΙ ΜΑΥΡΟΛΥΚΟΙ του Θανάση Πετσάλη Διομήδη
Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΣΟΠΕΝΑΟΥΕΡ του Irvin D. Yalom, Εκδ. Άγρα
Τριλογία: Η ΑΝΑΤΡΟΠΗ - Η ΑΝΑΛΑΜΠΗ - Η ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ Συγγραφέας: ΘΕΜΕΛΗΣ ΝΙΚΟΣ, Εκδόσεις: ΚΕΔΡΟΣ
Ο ΑΛΧΗΜΙΣΤΗΣ του Πάουλο Κοέλο Εκδ. Α.Α. Λιβάνης
ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΡΟΔΟΥ, ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗΣ ΜΕΡΑΣ και το TΟ ΕΚΚΡΕΜΕΣ ΤΟΥ ΦΟΥΚΩ και τα τρία έργα του Ουμπέρτο Έκο.
Τρίτη 5 Μαΐου 2009
Δευτέρα 4 Μαΐου 2009
ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΚΗ - ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Ο βασικός στόχος του γλωσσικού μαθήματος είναι να αναπτυχθεί η ικανότητα των μαθητών να επικοινωνούν αποτελεσματικά (προφορικά και γραπτά) κατανοώντας και παράγοντας διάφορα είδη κειμένου (αφηγηματικά, περιγραφικά, κατευθυντικά, επιχειρηματολογικά κτλ.) και μέσα στο πλαίσιο αυτό να γίνει δυνατή η συνειδητοποίηση του γλωσσικού συστήματος. Τα παραπάνω πραγματώνονται τόσο μέσω της πρόσληψης (κατανόηση, επεξεργασία) διαφόρων ειδών κειμένου, όσο και μέσω της παραγωγής (προφορικά και γραπτά) των αντίστοιχων κάθε φορά ειδών των οποίων έχει γίνει προηγουμένως.
Τα κείμενα που δίνονται είναι αυθεντικά, η όλη διαδικασία εντάσσεται μέσα σε συγκεκριμένες περιστάσεις επικοινωνίας (δίνεται ποιος μιλάει ή γράφει, σε ποιον, για ποιο σκοπό, με τι θέμα, πού και πότε) και ολοκληρώνεται μέσω της αξιολόγησης του παραγόμενου λόγου από τους ίδιους τους μαθητές.
Οι δραστηριότητες που προτείνονται αναδεικνύουν τις ιδιαιτερότητες της οργάνωσης κάθε είδους κειμένου, τη λειτουργία των γλωσσικών στοιχείων και τον τρόπο με τον οποίο αυτά δομούν την κειμενική συνοχή και το ύφος στο συγκεκριμένο κάθε φορά είδος κειμένου.
Οι συγκεκριμένες δραστηριότητες, δηλαδή, οδηγούν το μαθητή σε επιλογές που μπορούν να τον βοηθήσουν στη συνειδητοποίηση της σχέσης μεταξύ της πρόθεσης του συντάκτη ενός κειμένου και των γλωσσικών μέσων που απαιτούνται για να υπάρξει ανάλογο με την πρόθεση αποτέλεσμα. Επίσης έχουν, όσο είναι δυνατόν, παιγνιώδη μορφή και ενεργοποιούν τη δημιουργικότητα και τη φαντασία του μαθητή. Οι περισσότερες από τις δραστηριότητες προϋποθέτουν μίμηση περιστάσεων επικοινωνίας της καθημερινής ζωής, όπου ο κάθε μαθητής ή η κάθε ομάδα μαθητών καλείται να αναλάβει συγκεκριμένο ρόλο και να δράσει λεκτικά με τον κατάλληλο τρόπο στο πλαίσιο της συγκεκριμένης κάθε φορά περίστασης επικοινωνίας.
Ο μαθητής οδηγείται μέσω τέτοιων δραστηριοτήτων στη συνειδητοποίηση της αναγκαιότητας προσαρμογής του ύφους και των μέσων του λόγου του ανάλογα με τον αποδέκτη, το θέμα, την αιτία, το σκοπό αλλά και το είδος του κειμένου που πρόκειται να παραγάγει.
Κατά τη σχεδίαση των δραστηριοτήτων λαμβάνονται υπόψη οι ενδοομαδικές και διαπροσωπικές διαφορές και η ηλικία των μαθητών. Προβλέπονται γι αυτό το λόγο επίπεδα δυσκολίας δραστηριοτήτων και κείμενα που τα παιδιά είναι δυνατόν να συναντήσουν στον κοινωνικό τους χώρο, κατάλληλα όμως από γλωσσική και παιδαγωγική άποψη όχι μόνο για τη συγκεκριμένη ηλικία αλλά και για ανάγκες ομάδων που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, π.χ. μαθητές για τους οποίους η ελληνική αποτελεί δεύτερη γλώσσα.
Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο δάσκαλος έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει το διδακτικό υλικό ως ένα δείγμα εργασίας που μπορεί να χειριστεί ανάλογα με το επίπεδο και τις δυνατότητες της τάξης. Μπορεί, π.χ., να αντικαταστήσει κάποια από τα αυθεντικά χρηστικά κείμενα, κρατώντας τις βασικές ιδέες επεξεργασίας, με άλλα καταλληλότερα και πιο επίκαιρα. Επίσης μπορεί να μην ασχοληθεί με όλες τις ασκήσεις, σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν είναι κατάλληλες για τους συγκεκριμένους μαθητές, ή να τις χρησιμοποιήσει εναλλακτικά: μεταξύ ασκήσεων που έχουν ίδιο στόχο, μπορεί να δώσει τις πιο εύκολες σε ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και τις πιο δύσκολες στους υπόλοιπους μαθητές.
Κατά τη σχεδίαση των δραστηριοτήτων λαμβάνονται υπόψη οι ενδοομαδικές και διαπροσωπικές διαφορές και η ηλικία των μαθητών. Προβλέπονται γι αυτό το λόγο επίπεδα δυσκολίας δραστηριοτήτων και κείμενα που τα παιδιά είναι δυνατόν να συναντήσουν στον κοινωνικό τους χώρο, κατάλληλα όμως από γλωσσική και παιδαγωγική άποψη όχι μόνο για τη συγκεκριμένη ηλικία αλλά και για ανάγκες ομάδων που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, π.χ. μαθητές για τους οποίους η ελληνική αποτελεί δεύτερη γλώσσα.
Θα πρέπει να τονιστεί ότι ο δάσκαλος έχει τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει το διδακτικό υλικό ως ένα δείγμα εργασίας που μπορεί να χειριστεί ανάλογα με το επίπεδο και τις δυνατότητες της τάξης. Μπορεί, π.χ., να αντικαταστήσει κάποια από τα αυθεντικά χρηστικά κείμενα, κρατώντας τις βασικές ιδέες επεξεργασίας, με άλλα καταλληλότερα και πιο επίκαιρα. Επίσης μπορεί να μην ασχοληθεί με όλες τις ασκήσεις, σε περίπτωση που κρίνει ότι δεν είναι κατάλληλες για τους συγκεκριμένους μαθητές, ή να τις χρησιμοποιήσει εναλλακτικά: μεταξύ ασκήσεων που έχουν ίδιο στόχο, μπορεί να δώσει τις πιο εύκολες σε ομάδες που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή και τις πιο δύσκολες στους υπόλοιπους μαθητές.
Γι αυτό άλλωστε το λόγο δίνονται και ενδεικτικά βαθμοί δυσκολίας για κάθε ενότητα. Επισημαίνεται ότι, επειδή ένα μεγάλο μέρος της ύλης της γραμματικής της Ε΄ τάξης συνίσταται σε ανακεφαλαίωση και ολοκλήρωση της προβλεπόμενης συνολικά ύλης για το δημοτικό, ο εκπαιδευτικός θα πρέπει να αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να επαναφέρει ένα αντικείμενο για διδασκαλία όταν διαπιστώνει ότι οι μαθητές στην πλειονότητά τους το αγνοούν. Επίσης καλό είναι σε κάθε διδακτικό δίωρο η διδασκαλία να επικεντρώνεται σε ένα κυρίως γραμματικό φαινόμενο.
Για τις ανάγκες ομάδων που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή σημειώνεται ότι κατάλληλες είναι και οι ασκήσεις παραγωγής προφορικού λόγου και οι ομαδικές διαθεματικές δραστηριότητες, κυρίως όσες συνδέονται με την Αισθητική Αγωγή.
Η αξιολόγηση του γραπτού λόγου των μαθητών αντιμετωπίζεται ως μια διαδικασία που συμπεριλαμβάνει σχεδιασμό, παραγωγή και επεξεργασία του παραγόμενου κειμένου, που επιτυγχάνεται με συστηματική καθοδήγηση σε διάφορες μορφές: ερωτήσεις που διαγράφουν τα βασικά σημεία δομής ενός συγκεκριμένου είδους κειμένου (αφηγηματικού, περιγραφικού κτλ.), σαφή αναφορά στοιχείων που ο μαθητής θα πρέπει να ελέγχει αν εμπεριέχονται στο γραπτό του κάθε φορά, κείμενα ημιτελή για συμπλήρωση κτλ. Επίσης ενθαρρύνεται γενικότερα η ανάληψη πρωτοβουλιών από τον ίδιο το μαθητή σχετικά με τη διαχείριση της μαθησιακής διαδικασίας. Αυτός είναι άλλωστε και ένας από τους στόχους των διαθεματικών δραστηριοτήτων και των σχεδίων εργασίας που προτείνονται, σύμφωνα με τους γενικότερους στόχους του Α.Π. Πρέπει να σημειωθεί ότι γενικά δε δίνονται άγνωστες λέξεις στο βιβλίο του μαθητή, με το σκοπό να ανατρέχουν οι ίδιοι οι μαθητές σε λεξικό, που θα πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους αλλά και σε άλλες πηγές. Λόγω όλων των παραπάνω, απαιτείται μια ελαστικότερη διαχείριση του χρόνου και των ορίων των αντικειμένων του ωρολογίου προγράμματος στο πλαίσιο του 10% που δίνεται, σύμφωνα με το Α.Π., από τις ώρες κάθε αντικειμένου για διαθεματικές δραστηριότητες. Θα μπορούσε επίσης μια δραστηριότητα που έχει σχέση, για παράδειγμα, με την Αισθητική Αγωγή να συνεχίζεται, όσον αφορά το αισθητικό μέρος, στην ώρα του αντίστοιχου μαθήματος. Γι΄ αυτό το λόγο υπάρχουν στις ενότητες δραστηριότητες που είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν έξω από το πλαίσιο των διδακτικών ωρών που διατίθενται για τη διδασκαλία του μαθήματος της Γλώσσας. Άλλωστε, όπως αναφέρθηκε, ο δάσκαλος είναι εκείνος που επιλέγει τις δραστηριότητες με τις οποίες θα ασχοληθεί η τάξη, ανάλογα με το επίπεδο και τα ενδιαφέροντα των μαθητών του.
Για τις ανάγκες ομάδων που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή σημειώνεται ότι κατάλληλες είναι και οι ασκήσεις παραγωγής προφορικού λόγου και οι ομαδικές διαθεματικές δραστηριότητες, κυρίως όσες συνδέονται με την Αισθητική Αγωγή.
Η αξιολόγηση του γραπτού λόγου των μαθητών αντιμετωπίζεται ως μια διαδικασία που συμπεριλαμβάνει σχεδιασμό, παραγωγή και επεξεργασία του παραγόμενου κειμένου, που επιτυγχάνεται με συστηματική καθοδήγηση σε διάφορες μορφές: ερωτήσεις που διαγράφουν τα βασικά σημεία δομής ενός συγκεκριμένου είδους κειμένου (αφηγηματικού, περιγραφικού κτλ.), σαφή αναφορά στοιχείων που ο μαθητής θα πρέπει να ελέγχει αν εμπεριέχονται στο γραπτό του κάθε φορά, κείμενα ημιτελή για συμπλήρωση κτλ. Επίσης ενθαρρύνεται γενικότερα η ανάληψη πρωτοβουλιών από τον ίδιο το μαθητή σχετικά με τη διαχείριση της μαθησιακής διαδικασίας. Αυτός είναι άλλωστε και ένας από τους στόχους των διαθεματικών δραστηριοτήτων και των σχεδίων εργασίας που προτείνονται, σύμφωνα με τους γενικότερους στόχους του Α.Π. Πρέπει να σημειωθεί ότι γενικά δε δίνονται άγνωστες λέξεις στο βιβλίο του μαθητή, με το σκοπό να ανατρέχουν οι ίδιοι οι μαθητές σε λεξικό, που θα πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους αλλά και σε άλλες πηγές. Λόγω όλων των παραπάνω, απαιτείται μια ελαστικότερη διαχείριση του χρόνου και των ορίων των αντικειμένων του ωρολογίου προγράμματος στο πλαίσιο του 10% που δίνεται, σύμφωνα με το Α.Π., από τις ώρες κάθε αντικειμένου για διαθεματικές δραστηριότητες. Θα μπορούσε επίσης μια δραστηριότητα που έχει σχέση, για παράδειγμα, με την Αισθητική Αγωγή να συνεχίζεται, όσον αφορά το αισθητικό μέρος, στην ώρα του αντίστοιχου μαθήματος. Γι΄ αυτό το λόγο υπάρχουν στις ενότητες δραστηριότητες που είναι δυνατόν να πραγματοποιηθούν έξω από το πλαίσιο των διδακτικών ωρών που διατίθενται για τη διδασκαλία του μαθήματος της Γλώσσας. Άλλωστε, όπως αναφέρθηκε, ο δάσκαλος είναι εκείνος που επιλέγει τις δραστηριότητες με τις οποίες θα ασχοληθεί η τάξη, ανάλογα με το επίπεδο και τα ενδιαφέροντα των μαθητών του.
Δομή ενοτήτων και διδακτική διαδικασία
Κάθε διδακτική ενότητα αναφέρεται σε κάποιο θέμα, το οποίο αποτελεί την αφορμή για ενασχόληση με διάφορα είδη κειμένου και με γραμματικά φαινόμενα που αντιστοιχούν σε αυτά. Ο χρόνος διδασκαλίας για κάθε ενότητα υπολογίζεται σε 10 διδακτικές ώρες κατά προσέγγιση (από 8 έως 12 ώρες, ανάλογα με το επίπεδο των μαθητών). Σε αυτές δε συμπεριλαμβάνονται οι ώρες διδασκαλίας του Ανθολογίου (32 ώρες περίπου για όλο το χρόνο) καθώς και οι 70 συνολικά ώρες που προβλέπονται για δραστηριότητες εκτός εγχειριδίου, οι οποίες όμως σχετίζονται με αυτό.
Ενδεικτικά οι δραστηριότητες αυτές μπορούν να είναι:1. Επέκταση μιας προτεινόμενης στο εγχειρίδιο εργασίας
2. Γλωσσική επεξεργασία αντικειμένων άλλων μαθημάτων στο πλαίσιο της διαθεματικότητας
3. Συστηματοποίηση γλωσσικού υλικού που παράγεται στο πλαίσιο διαφόρων δραστηριοτήτων της σχολικής ζωής, π.χ. θεατρικό έργο, σχολική γιορτή, ανακοινώσεις, αγγελίες κτλ.
4. Γλωσσικές δραστηριότητες με επίκεντρο το διαθέσιμο λογισμικό.
Οι δραστηριότητες αυτές πάντως θα πρέπει κάθε φορά να καλλιεργούν κάποιο συγκεκριμένο γλωσσικό στόχο.
Συνολικά οι ασκήσεις που ακολουθούν τα αυθεντικά κείμενα διακρίνονται σε ασκήσεις επεξεργασίας του εκάστοτε κειμένου (νοηματική-περιεχομένου και δομής του συγκεκριμένου είδους κειμένου), ασκήσεις παραγωγής προφορικού λόγου, ασκήσεις παραγωγής γραπτού λόγου, ασκήσεις γραμματικής, διαθεματικές δραστηριότητες και ασκήσεις λεξιλογίου και ορθογραφίας (κυρίως με τη μορφή παιχνιδόλεξων).
Όσον αφορά τις ασκήσεις παραγωγής γραπτού λόγου, το Α.Π. (βλ. Μεθοδολογική Προσέγγιση) καθορίζει, εκτός από τα στάδια σχεδιασμού και παραγωγής μιας πρώτης εκδοχής του κειμένου, περαιτέρω επεξεργασία του από τον ίδιο το μαθητή με τη μορφή μιας καθοδηγούμενης αυτοαξιολόγησης. Βοήθεια δίνεται ήδη από τις εκφωνήσεις των ίδιων των ασκήσεων, π.χ.:
Ερωτήσεις που διαγράφουν τα βασικά σημεία δομής ενός συγκεκριμένου είδους κειμένου (αφηγηματικού, περιγραφικού κτλ.), κατά την επεξεργασία κάθε κειμένου
Σαφή αναφορά στοιχείων που ο μαθητής θα πρέπει να ελέγχει αν εμπεριέχονται στο γραπτό του κάθε φορά, στις εκφωνήσεις των ασκήσεων παραγωγής γραπτού λόγου.
Επίσης, στο τέλος κάθε ενότητας, παρατίθεται ο παρακάτω πίνακας, χρήση του οποίου γίνεται από το μαθητή μετά την παραγωγή της πρώτης εκδοχής κάθε κειμένου του, με σκοπό τη βελτίωση του κειμένου και την παραγωγή της τελικής του μορφής:
Κάθε φορά που γράφω ένα κείμενο το ξαναδιαβάζω. Προσέχω όλα τα παρακάτω και διορθώνω όσα χρειάζονται. (Μπορεί να χρειαστεί να ξαναγράψω κάποια μέρη του κειμένου μου.)
1. Ποιος ήταν ο σκοπός μου; Τον πέτυχα; (Μπορείτε να συμβουλευτείτε τα σημεία που προτείνονται στην εκφώνηση της άσκησης)
2. Τι μου άρεσε περισσότερο απ΄ όσα έγραψα;
3. Τι θα μπορούσα να έχω γράψει καλύτερα; Πώς μπορώ να το γράψω τώρα;
4. Τι θα μπορούσα να γράψω ακόμα;
5. Θα καταλάβουν το κείμενο οι συμμαθητές μου;
6. Ποια σημεία θα τους αρέσουν περισσότερο και ποια λιγότερο;
7. Πώς ήταν η ορθογραφία; Χρησιμοποίησα σωστά τις τελείες και τα κόμματα;
8. Χρησιμοποίησα πολλές διαφορετικές λέξεις ή πολλές φορές τις ίδιες λέξεις;
9. Πώς ήταν η εμφάνιση του γραπτού μου;
Είναι αυτονόητο ότι για την όλη διαδικασία παραγωγής γραπτού λόγου και αυτοδιόρθωσης θα πρέπει να χρησιμοποιείται ένα ξεχωριστό τετράδιο, καθώς δεν είναι δυνατόν να προβλεφθεί στο Βιβλίο του μαθητή ο ανάλογος για κάθε μαθητή χώρος για την περαιτέρω επεξεργασία του γραπτού του.
ΑΠΟ: pxal
Σάββατο 2 Μαΐου 2009
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΝΤΕΣΣΙΝΑ
ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΟΝΤΕΣΣΙΝΑ
Θα καταδυθώ να ανασύρω την πιο καυτή σου ανάσα
Θα καταδυθώ να ανασύρω την πιο καυτή σου ανάσα
Θησαυρός καλυμμένος με βράχο
Σε σπάω, σε ανασταίνω, σε φέρνω στο φως
Σε σπάω, σε ανασταίνω, σε φέρνω στο φως
Στην αρμύρα που καίει τη θάλασσά μου
Που θρυμματίζει το αχ μου στο στήθος σου, στη μυρωδιά σου
Που σβήνει το πώς, που αναδύει φιλί
Που σβήνει το πώς, που αναδύει φιλί
Φιλιά… φεγγάρια ασημιά
Και παύει ο χρόνος – διαμελίζεται…
Μη σταματάς. Ανάσαινε μέσα μου
Βυθίσου στον υγρό πόθο
κι αφέσου στης αγκαλιάς μου την παλάμη
κι αφέσου στης αγκαλιάς μου την παλάμη
Κρύψου στη σπηλιά με τους σταλαχτίτες
Στάζω υγρασία και φως
Είμαι η ζωή που γεύεσαι
Μια ιδέα, ένα κατακόκκινο όνειρο
Στιγμή αποκάλυψης στον κοραλλιογενή ύφαλο
Λιγοθυμιά και άρωμα ηδονικό
Μια ιδέα, ένα κατακόκκινο όνειρο
Στιγμή αποκάλυψης στον κοραλλιογενή ύφαλο
Λιγοθυμιά και άρωμα ηδονικό
αναβλύζω από το μαύρο μαργαριτάρι σου
Στη ρωγμή σου μέσα ανακάλυψα Σε.
Διψάω…
ΑΠΟ: aanasto 2/5/2009
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)
